سوئیچ لرزش برای تشخیص عبور ارتعاش ماشین از حد تعیینشده استفاده میشود. تفاوت اصلی سوئیچ مکانیکی و سوئیچ الکترونیکی لرزش در روش تشخیص ارتعاش، نحوه تنظیم عملکرد سوئیچ و امکانات خروجی آنهاست.
در سوئیچ مکانیکی لرزش، مجموعهای از جرم و فنر به حرکت ماشین واکنش نشان میدهد. با افزایش کافی لرزش یا ضربه، وضعیت کنتاکتها تغییر میکند. سوئیچهای مکانیکی یکان مدل MS60، متریکس 5550، رابرتشاو 365 و 366 و مورفی VS2 از نمونههای سوئیچ مکانیکی لرزش هستند؛ البته ساختار داخلی همه آنها یکسان نیست اما مکانیزم اصلی تشخیص و تغییر وضعیت در این سوئیچها یکسان بوده و همهی آنها به تغذیه خارجی نیاز ندارد، اما امکاناتی مانند ریست الکترونیکی و نگهداشتن سوئیچ در حالت ریست هنگام راهاندازی، به برق نیاز دارد.
سوئیچ مکانیکی معمولاً انتخابی ساده و اقتصادی برای حفاظت پایهای در برابر افزایش غیرعادی لرزش است و مقدار حساسیت آن برای عملکرد سوئیچ در حالت آلارم و یا تریپ با پیچ تنظیم تغییر میکند.
لازم به ذکر است سوئیچهای مکانیکی مقدار کلی لرزش را برای نمایش یا ثبت روند ارائه نمیدهند.
عملکرد سوئیچ های مکانیکی لرزش به جهت نصب، فرکانس ارتعاش و ویژگیهای مکانیزم داخلی وابسته است و تنظیم نقطه عملکرد سوئیچ باید مطابق دستورالعمل همان مدل انجام شود.
در سوئیچهای الکترونیکی لرزش، حسگر داخلی سیگنال ارتعاش را دریافت میکند و مدار الکترونیکی آن را با حد تنظیمشده مقایسه میکند. برای مثال، متریکس مدل 440 و مورفی EVS از حسگر پیزوالکتریک استفاده میکنند و با انتگرالگیری از شتاب، بر مبنای سرعت ارتعاش عمل میکنند.
سوئیچهای الکترونیکی ارتعاش به تغذیه الکتریکی نیاز دارند و معمولاً امکان تنظیم دقیق تر نقطه عملکرد و تأخیر آن را فراهم میکنند. بعضی مدلها، مانند Murphy EVS ، خروجی ۴ تا ۲۰ میلیآمپر نیز دارند تا مقدار لرزش به PLC یا سیستم مانیتورینگ ارسال شود؛ این قابلیت در همه سوئیچهای الکترونیکی وجود ندارد.
تأخیر عملکرد در زمان راهاندازی اهمیت زیادی دارد، زیرا ماشین ممکن است پیش از رسیدن به شرایط کاری پایدار، برای چند لحظه لرزش بیشتری داشته باشد. در مدل الکترونیکی مجهز به تأخیر، افزایش کوتاهمدت لرزش الزاماً باعث تریپ نمیشود. بعضی سوئیچهای مکانیکی نیز امکانات ریست برقی و تأخیر راهاندازی دارند؛ پس این ویژگی را باید در مشخصات مدل بررسی کرد.
اگر هدف، حفاظت پایهای با ساختار ساده و هزینه مناسب باشد، سوئیچ مکانیکی میتواند گزینه مناسبی باشد. اگر تنظیم دقیق نقطه عملکرد سوئیچ، تأخیر قابلکنترل یا دریافت مقدار کلی ارتعاش اهمیت داشته باشد، مدل الکترونیکی متناسب با نیاز، امکانات بیشتری فراهم میکند. انتخاب نهایی باید با بررسی نوع ماشین، محدوده فرکانسی، کمیت مورد سنجش، نوع کنتاکت، شرایط محیطی و تأییدیه موردنیاز انجام شود؛ و مورد آخر اینکه مکانیکی یا الکترونیکی بودن بهتنهایی نشاندهنده ضدانفجار بودن تجهیز نیست.
شرکت دانشبنیان یکان، سوئیچ مکانیکی لرزش مدل ضدانفجار MS60 را بهعنوان محصول تولید داخل برای حفاظت ماشینآلات به عنوان جایگزن اقتصادی و در عین حال با مطابقت کامل مشخصات فنی با نمونه های خارجی عرضه میکند. این مدل با گزینههای کنتاکت SPDT و DPDT و امکانات ریست الکترونیکی و تأخیر راهاندازی قابل سفارش است. امکان تنظیم و بررسی نقطه عملکرد در آزمایشگاه کالیبراسیون دارای تأیید صلاحیت ISO/IEC 17025 یکان نیز فراهم است تا تجهیز متناسب با نیاز کاربرد آماده شود. همچنین شرکت یکان سوئیچ های خود را با ضمانت یکسال گارانتی عملکرد و به همراه گواهی کالیبراسیون رایگان ارائه میدهد.
