پراکسیمیتی پراب یا پراب مجاورتی، سنسوری غیرتماسی برای اندازه‌گیری فاصله و تغییرات موقعیت سطح فلزی شفت است. پراب ها برای اندازه گیری میزان جابجایی شفت در ماشین‌آلاتی مانند توربین، کمپرسور، ژنراتور و پمپ‌های بزرگ، به‌ویژه ماشین‌های دارای یاتاقان لغزشی یا ژورنال، استفاده می‌شوند. برخلاف سنسور تماسی که لرزش بدنه یا محفظه یاتاقان را دریافت می‌کند، پراب پراکسیمیتی حرکت شفت را نسبت به محل نصب خود اندازه می‌گیرد.
عملکرد پراکسیمیتی پراب های ارتعاشی بر پایه جریان گردابی یا Eddy Current است. داخل نوک پراب یک سیم‌پیچ قرار دارد. درایور با ارسال سیگنال الکتریکی به این سیم‌پیچ، اطراف نوک پراب میدان مغناطیسی متغیری ایجاد می‌کند. نزدیک‌شدن سطح فلزی شفت به این میدان، باعث ایجاد جریان‌های گردابی در سطح شفت می‌شود. این جریان‌ها بر میدان و پاسخ الکتریکی سیم‌پیچ اثر می‌گذارند؛ با نزدیک یا دورشدن شفت، این اثر تغییر می‌کند و درایور آن را به ولتاژی متناسب با فاصله تبدیل می‌کند. به این ترتیب، جابه‌جایی شفت بدون تماس مکانیکی اندازه‌گیری می‌شود.
یک لوپ پراکسیمیتی از پراب لرزش سنج، کابل رابط یا اکستنشن کابل و درایور، ترنسدیوسر یا ترنسمیتر با خروجی 4تا20 میلی آمپرتشکیل می‌شود. درایور که در محصولات بنتلی نوادا با نام پراکسیمیتور نیز شناخته می‌شود، تحریک پراب و تبدیل پاسخ آن به سیگنال قابل‌اندازه‌گیری را انجام می‌دهد. بنابراین، پراب‌ها به‌تنهایی خروجی آماده اتصال به PLC یا آنالایزر ندارد و حتما باید با اجزای لوپ در یک سیستم پراکسیمیتی عملکرد کالیبره داشته باشند.
کاربرد پراکسیمیتی تنها به اندازه‌گیری جابجایی لرزش محدود نیست. این سیستم برای سنجش موقعیت محوری شفت نیز استفاده می‌شود و با مشاهده شیار، برجستگی یا علامت مناسب روی شفت، می‌تواند در اندازه‌گیری دور نیز کاربرد داشته باشد.
برای انتخاب و نصب صحیح پراکسیمیتی پراب ها، باید محدوده جابه‌جایی، قطر و جنس شفت، کیفیت سطح هدف، قطر نوک پراب، شرایط دمایی و فضای نصب بررسی شود. گپ اولیه نیز باید مطابق دستورالعمل سازنده تنظیم شود تا حرکت شفت در محدوده قابل‌اندازه‌گیری باقی بماند. مدل پراب، طول کابل پراب و طول کابل رابط و نوع درایور باید با یکدیگر سازگار باشند؛ مشابه‌بودن کانکتورها به‌تنهایی، سازگاری لوپ را تضمین نمی‌کند.
شرکت دانش‌بنیان یکان، پراب‌ها و اجزای لوپ پراکسیمیتی سری YB و YS را برای جایگزینی مدل‌های متناظر بنتلی نوادا و شینکاوا تولید می‌کند محصولات تولیدی یکان پیش از ارسال در آزمایشگاه کالیبراسیون شرکت، دارای تأیید صلاحیت ISO/IEC 17025 از NACI، تست کالیبره شده و همراه با گواهی کالیبراسیون معتبر و یک سال گارانتی عملکرد ارائه می‌شوند.
